Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ


        Η εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου στον Ελλαδικό χώρο άρχισε ουσιαστικά από τα προϊστορικά χρόνια και συνέβαλε αποφασιστικά στην οικοδόμηση και εξέλιξη όλων των καταπληκτικών πράγματι πολιτισμών που αναπτύχθηκαν σ’αυτόν.  Θα πρέπει όμως να παραδεχθούμε ότι όλες οι σχετικές πληροφορίες που έχουν συγκεντρωθεί και αφορούν την προϊστορική περίοδο, δηλαδή από το 2500 π.χ. έως και το 1125 π.χ. είναι μάλλον φτωχές.  Πάντως κατά το τέλος αυτής της περιόδου είχε εντοπισθεί η ύπαρξη χρυσού κυρίως στη Β. Ελλάδα (Μακεδονία, Θράκη, Θάσο),  τόσο σε αυτοφυή μορφή όσο και σε προσχωματικές αποθέσεις η απόληξη του οποίου συνδέθηκε με τα πρώτα μεταλλεία στον Ελλαδικό χώρο.  Τέλος οι ακριβείς πηγές που αφορούν τη λήψη χρυσού και τη χρήση του στους Μινωικούς και Μυκηναϊκούς χρόνους δεν είναι γνωστές. 

         Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι εισαγόταν και από άλλες χώρες κυρίως την Μ. Ασία και την Αίγυπτο πράγμα βεβαίως εύκολο λόγω της εκρηκτικής άνθησης του ελληνικού εμπορίου κατά την εποχή εκείνη. Εκτός όμως από το χρυσό και τα άλλα μεταλλεύματα όπως άργυρο, χαλκό, μόλυβδο, σίδηρο και άλλα κ.α είχαν επίσης εντοπισθεί κατά την ίδια περίοδο τόσο στον κυρίως Ελλαδικό χώρο όσο και στα νησιά.  Κατά την διάρκεια των επόμενων τριών αιώνων (1125 π.χ. – 800 π.χ.) η μεταλλοτεχνία που είχε ήδη αρχίσει να αναπτύσσεται από τους Μινωικούς χρόνους γνωρίζει μια καταπληκτική άνθηση γεγονός που αυξάνει τη ζήτηση των μετάλλων κυρίως δε του χρυσού του αργύρου και του χαλκού.  Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι ο χρυσός είναι ένα μέταλλο που αναφέρεται συχνά στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια.  Με την αυγή του 8ου π.χ. αιώνα αρκετά μεταλλευτικά κέντρα αρχίζουν να  διαμορφώνονται και να αναπτύσσονται (Ροδόπη, Παγγαίο, Θάσος, Λαύριο, Κύθνος, Σέριφος, Σίφνος και αλλού).  Την ίδια εποχή η Κύπρος εξακολουθούσε να παράγει χαλκό και άργυρο σε σημαντικές ποσότητες.  Δεν υπάρχει πάντως αμφιβολία ότι μεταξύ των μεταλλευτικών και μεταλλουργικών κέντρων της ελληνικής αρχαιότητας το Λαύριο βρίσκεται στην κορυφή όχι μόνον λόγω της σημασίας και της διάρκειας της δραστηριότητας του όσο και εξαιτίας των εκπληκτικών μεταλλευτικών και μεταλλουργικών μεθόδων που εφαρμόστηκαν κατά την μακραίωνη λειτουργία του αλλά και εξαιτίας της αξίας και σπουδαιότητας των θεαματικών πράγματι ευρημάτων της περιοχής.  Θα πρέπει να τονιστεί ότι οι μέθοδοι και οι τεχνικές που εφαρμόστηκαν από τους αρχαίους Έλληνες κατά την μεταλλευτική και μεταλλουργική τους δραστηριότητα προκαλούν τον θαυμασμό.  Κατά την περίοδο από τον 7ο π.χ. έως και τον 1ο π.χ. αιώνα παράχθηκαν στο Λαύριο τουλάχιστον 3.500 τόνοι αργύρου και 1.400.000 τόνοι μoλύβδου.  Το μέγιστο της παραγωγής σημειώθηκε κατά την κλασική περίοδο που δεσπόζουν οι ηγετικές φυσιογνωμίες του Θεμιστοκλή και Περικλή.

        Είναι άλλωστε καλά γνωστό ότι η αύξηση της παραγωγής αργύρου στο Λαύριο βοήθησε το Θεμιστοκλή να ναυπηγήσει τις απαραίτητες τριήρεις για να νικήσει στην ναυμαχία της Σαλαμίνας το 480 π.χ. και να δημιουργήσει ουσιαστικά την Αθηναϊκή αυτοκρατορία με τον χρυσό αιώνα του Περικλή που ακολούθησε. Η δραστηριότητα στο αρχαίο Λαύριο διακόπηκε τελικά κοντά στο τέλος του 1ου αιώνα π.χ. Γύρω στα μέσα του 4ου αιώνα π.χ. ο Φίλιππος Β’ βασιλιάς των Μακεδόνων, άρχισε εντατική εκμετάλλευση των μεταλλίων χρυσού και αργύρου στο όρος Παγγαίο δημιουργώντας έτσι μια αυτοκρατορία και παρέχοντας στο υιό του Αλέξανδρο τη δυνατότητα να επιχειρήσει τις περίφημες προς την ανατολή εκστρατείες του μεταξύ του 334 και 323 π. Χ.

        Η επίδραση που είχαν οι μεταλλευτικές και μεταλλουργικές δραστηριότητες για την ανάπτυξη του πολιτισμού και της ισχύος της αρχαίας Ελλάδας αντανακλάται μεταξύ άλλων στο χρυσό αιώνα του Περικλή, της Πέλλας και των Αθηνών αλλά και στην πολιτιστική ακτινοβολία όλου του Ελλαδικού χώρου. Οι αρχαίοι Έλληνες μεταλλευτές δεν διέθεταν άλλα μέσα από την εκπληκτική μυθική και πνευματική τους δύναμη με την οποία εξέφραζαν τη θέληση του ανθρώπου να προχωρήσει προς το πεπρωμένο του μ΄ένα σταθερό, θαυμαστό και εμπνευσμένο τρόπο.
© Copyright 2007 - 2017

Λεωφόρος Ηρακλειδών 33 Ιαλυσός Ρόδος - Τηλ. :22410 90201 - Φαξ :22410 90201 - Κιν. :697 559 5865
 URL : www.geomuseum.gr - E-mail : info@geomuseum.gr

Είσοδος

Powered by cmeasy